Sanctielijsten tonen met welke personen, bedrijven en landen zakendoen verboden of beperkt is. Ze vormen een essentieel onderdeel van compliance, KYC- en CDD-processen voor organisaties die aan wet- en regelgeving moeten voldoen.
Wat is een sanctielijst?
Een sanctielijst is een officiële lijst met personen, bedrijven, organisaties en landen waarmee het verboden of beperkt is om zakelijke of financiële transacties aan te gaan. Sanctielijsten worden opgesteld door overheden en internationale instanties om politieke, economische of veiligheidsredenen. Voor organisaties zijn deze lijsten een verplicht onderdeel van compliance, KYC- en CDD-processen.
Het niet naleven van sanctielijsten kan leiden tot hoge boetes, strafrechtelijke sancties en reputatieschade.
Wat betekent een sanctielijst voor organisaties?
Organisaties zijn wettelijk verplicht om te controleren of zij zaken doen met gesanctioneerde partijen. Dit geldt niet alleen bij het aangaan van een nieuwe relatie, maar ook tijdens de gehele looptijd van de klant- of leveranciersrelatie.
Sanctielijsten spelen daarom een centrale rol binnen:
- Compliance en risicomanagement
- Know Your Customer (KYC)
- Customer Due Diligence (CDD)
- Wwft-verplichtingen
Welke sanctielijsten zijn er?
Er bestaan meerdere sanctielijsten die organisaties moeten raadplegen. Vaak moeten deze gecombineerd worden gebruikt.
EU-sanctielijst
De EU-sanctielijst bevat personen, bedrijven en landen die door de Europese Unie zijn gesanctioneerd. Deze sancties kunnen bestaan uit:
Bevriezing van tegoeden
Handelsbeperkingen
Verboden op dienstverlening
De sanctielijst Rusland bevat Russische personen, bedrijven en entiteiten die onder EU- en nationale sanctiemaatregelen vallen. Deze lijst is sterk uitgebreid sinds het conflict in Oekraïne en verandert regelmatig.
Nationale sanctielijsten
Naast internationale lijsten publiceren landen ook nationale sanctielijsten. In Nederland zijn deze gebaseerd op:
EU-besluiten
- VN-resoluties
- De Nederlandse sanctiewet
Organisaties moeten altijd controleren welke nationale verplichtingen voor hen gelden.
Sanctielijst Nederland: Wat moet u weten?
De sanctielijst Nederland is relevant voor alle organisaties die onder de Nederlandse wetgeving vallen.
Belangrijke punten:
- Toepassing: financiële instellingen, makelaars, notarissen en andere Wwft-plichtigen moeten deze lijsten gebruiken
- Bron: De lijsten zijn de vinden via de website van de Overheid of via (automatische) compliance software.
- EU en Rusland: de Nederlandse sanctielijsten bevatten vaak EU-besluiten, inclusief sancties tegen Russische personen of bedrijven.
- Monitoring: organisaties moeten periodiek checken of bestaande klanten op de lijst voorkomen.
Praktisch voorbeeld: Voor een nieuwe zakelijke relatie controleer je de naam van het bedrijf en de UBO’s tegen de Nederlandse sanctielijst, de VN-lijst én de EU-lijst om te voorkomen dat je een gesanctioneerde partij bedient.
Sanctielijsten binnen KYC- en CDD-processen
Sanctielijsten vormen een vast onderdeel van elk KYC- en CDD-proces.
Screening bij onboarding.
Bij het aangaan van een nieuwe zakelijke relatie moeten organisaties:
- De organisaties controleren
- De UBO’s (Ultimate Beneficial Owners) screenen
- Controleren tegen EU-, VN- en nationale sanctielijsten
Doorlopende geautomatiseerde monitoring
Ook na onboarding blijft sanctiescreening noodzakelijk. Nieuwe sancties kunnen ervoor zorgen dat een bestaande relatie ineens een verhoogd risico vormt.
Geautomatiseerde monitoring helpt organisaties om:
- Continu compliant te blijven
- Snel te reageren op wijzigingen
- Handmatige fouten te voorkomen
Sanctielijsten is onderdeel van Compliance Management. Lees hier meer over op onze Compliance pagina.